
Trong phẫu thuật, nhiễm khuẩn vết mổ là một trong những loại nhiễm khuẩn phổ biến tại bệnh viện. Nhiễm khuẩn vết mổ chiếm tới 37% các loại nhiễm khuẩn bệnh viện mắc phải trên bệnh nhân phẫu thuật. Ngoài ra, nhiễm khuẩn vết mổ còn làm kéo dài thời gian nằm viện và gia tăng chi phí điều trị đối với bệnh nhân. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa các yếu tố nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ là hết sức quan trọng trong công tác khám chữa bệnh, phẫu thuật. Và một trong số đó chính là việc lựa chọn, sử dụng chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn.
1. Hiệu quả kháng khuẩn của chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn
- Sợi chỉ được bao phủ triclosan ức chế sự khu trú của vi khuẩn lên sợi chỉ.
- Có khả năng diệt vi khuẩn và tạo vùng kháng khuẩn ức chế sự tạo khúm của vi khuẩn xung quanh sợi chỉ.
- Phổ kháng khuẩn rộng bao gồm các vi khuẩn Gram âm, Gram dương kể cả chủng đề kháng kháng sinh thường gây nhiễm khuẩn vết mổ.
- Giúp giảm nguy cơ hình thành màng sinh học (biofilm) trên sợi chỉ.
- Chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn ức chế sự tạo khúm của vi khuẩn trên sợi chỉ trong 7 - 23 ngày.

Chỉ phẫu thuật kháng khuẩn poliglecaprone 25 11 ngày đối với S. aureus
| Chỉ phẫu thuật kháng khuẩn polyglactin 910 Tối thiểu 7 ngày đối với S. aureus
| Chỉ phẫu thuật kháng khuẩn polydioxanone 23 ngày đối với S. aureus,
|
2. Hoạt chất kháng khuẩn Triclosan trong chỉ phẫu thuật
Tính an toàn của hoạt chất kháng khuẩn Triclosan:
- Triclosan đã được sử dụng và nghiên cứu rộng rãi trong hơn 40 năm qua.
- Triclosan không độc hại trong các thí nghiệm trong ống nghiệm và trên cơ thể.
- Hàm lượng triclosan trong chỉ phẫu thuật rất thấp.
- Triclosan không làm ảnh hưởng đến quá trình lành vết thương.
- Triclosan không tích tụ trong huyết tương - triclosan và các chất chuyển hóa của nó được gần như hoàn toàn loại bỏ trong nước tiểu và phân.
- Hàm lượng triclosan phơi nhiễm từ các sản phẩm tiêu dùng sử dụng hàng ngày gấp 8,2 lần hàm lượng triclosan phơi nhiễm từ các sợi chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn dùng để khâu đóng vết thương ở người trưởng thành.
3. Đặc điểm của chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn
Cơ chế hoạt động:
- Triclosan là chất kháng khuẩn, không phải là kháng sinh.
- Tạo hàng rào chống vi khuẩn ngay tại vị trí vết khâu.
- Giảm sự xâm nhập và nhân lên của vi khuẩn → hạn chế SSI.
- Đặc biệt hữu ích ở bệnh nhân nguy cơ cao: phẫu thuật ổ bụng, sản khoa, hoặc bệnh nhân có bệnh nền.

Đặc điểm:
- Chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn giữ nguyên các đặc tính quen thuộc như tính mềm mại linh hoạt, đặc tính thắt nút, cột chỉ và thời gian tiêu.
- Mang lại cho phẫu thuật viên 2 lợi ích lâm sàng: Công nghệ kháng khuẩn giúp phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ và xuyên qua mô dễ dàng, tiện lợi.
- Nhiều RCT và meta-analysis cho thấy giảm tỷ lệ nhiễm trùng vết mổ (SSI), đặc biệt trong phẫu thuật ổ bụng, sản – phụ khoa.
4. Bằng chứng lâm sàng
- Phẫu thuật cắt tử cung (mổ lấy thai): RCT với 380 bệnh nhân, SSI giảm từ 8.1% xuống 2.5% khi dùng chỉ phẫu thuật phủ triclosan; giảm đáng kể phù nề, tách mép vết mổ và tụ máu [1].
- Phẫu thuật đại trực tràng (aseptic/laparotomy): Nghiên cứu Nhật Bản với 4.797 bệnh nhân cho thấy SSI giảm từ 6.74% xuống 4.2%
(p = 0.028) [2]. - Điều trị nha chu (phẫu thuật nướu răng): Nghiên cứu RCT ở nha khoa cho thấy triclosan phủ lên chỉ khâu giúp giảm tích tụ vi khuẩn so với không phủ hoặc phủ Chlorhexidine [3].
Chi phí – hiệu quả: Hai nghiên cứu bao gồm một phân tích gộp đưa ra bằng chứng sử dụng chỉ phẫu thuật chứa triclosan mang lại lợi ích đáng kể về tài chính cho bệnh viện, bên chi trả thứ ba và bệnh nhân.
5. Các hướng dẫn quốc tế về phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ khuyến nghị sử dụng chỉ phẫu thuật kháng khuẩn triclosan
- WHO 2016: Khuyến nghị sử dụng chỉ có chứa chất kháng khuẩn triclosan với mục đích phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ cho tất cả các loại phẫu thuật.
- Cập nhật 2016 của Hội Phẫu thuật viên Mỹ (ACS) và Hội Nhiễm khuẩn Ngoại khoa (SIS): Khuyến nghị sử dụng chỉ phẫu thuật chứa triclosan để đóng vết mổ trong các ca phẫu thuật bụng sạch và sạch nhiễm.
- Cập nhật 2017 của Tổ chức Phòng ngừa và Quản lý Bệnh của Mỹ (CDC): Nên xem xét việc sử dụng chỉ phẫu thuật chứa triclosan để phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ.
- Cập nhật 2019 của Viện Y tế và Chăm sóc Quốc gia (NICE): Khi sử dụng chỉ, xem xét sử dụng chỉ kháng khuẩn có triclosan, đặc biệt cho phẫu thuật nhi khoa, để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ.
Ứng dụng chỉ phẫu thuật có chất kháng khuẩn trong phẫu thuật đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ và giảm thiểu các biến chứng sau phẫu thuật. Việc lựa chọn đúng loại chỉ, tuân thủ quy trình sử dụng và theo dõi sát tình trạng liền vết thương giúp nâng cao hiệu quả điều trị cũng như an toàn cho người bệnh. Để đảm bảo chất lượng chăm sóc toàn diện, đội ngũ nhân viên y tế cần nâng cao nhận thức và thực hành đúng các nguyên tắc an toàn trong suốt quá trình khi sử dụng loại chỉ này.
Tài liệu tham khảo
[1] Wael Mbarki (2022); Evaluation of Triclosan coated suture in obstetrical surgery: A prospective randomized controlled study; PLoS One.
[2] Norikatsu Miyoshi (2022); Effectiveness of Triclosan-Coated Sutures Compared with Uncoated Sutures in Preventing Surgical Site Infection after Abdominal Wall Closure in Open/Laparoscopic Colorectal Surgery; Journal of the American College of Surgeons.
[3] S. Chaganti (2023); Comparison of bacterial colonization on absorbable non-coated suture with Triclosan- or Chlorhexidine-coated sutures: a randomized controlled study; European Review for Medical and Pharmacological Sciences.
Ảnh và bài viết sưu tầm: Phòng Vật tư – Thiết bị y tế