HẬU SẢN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP

Thời kỳ hậu sản là giai đoạn bắt đầu ngay sau khi người phụ nữ sinh con và kéo dài khoảng 6 tuần sau sinh. Trong giai đoạn này, cơ thể người mẹ trải qua nhiều biến đổi quan trọng nhằm phục hồi về trạng thái sinh lý trước khi mang thai, đặc biệt là sự hồi phục của cơ quan sinh dục và nội tiết.

Mặc dù được xem là giai đoạn phục hồi tự nhiên, hậu sản vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe lâu dài của người mẹ và sự phát triển của trẻ sơ sinh.

NHỮNG VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP TRONG THỜI KỲ HẬU SẢN

1.  Rối loạn tâm lý sau sinh

Trầm cảm sau sinh là tình trạng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 10 - 20% bà mẹ, với các triệu chứng như buồn bã kéo dài, mất hứng thú, dễ xúc động, lo lắng, hay khóc, rối loạn giấc ngủ, cảm giác tội lỗi và đôi khi có ý nghĩ tự làm hại bản thân. Nếu không được hỗ trợ, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tinh thần - thể chất của trẻ sơ sinh. Các bà mẹ cần vận động nhẹ nhàng sớm sau sinh, tránh lao động nặng trong 2 tháng đầu và ngủ đủ giấc (từ 8 tiếng/ngày) để phục hồi sức khỏe.

2. Băng huyết sau sinh

Khi lượng máu mất trên 500ml sau sinh thường, trên 1000ml sau sinh mổ hay choáng do mất máu sau sinh được xem là băng huyết. Tình trạng này thường xảy ra trong 24 giờ đầu, có thể do tử cung không co hồi tốt, đờ tử cung, sót nhau, tổn thương đường sinh dục hoặc do bệnh lý rối loạn đông máu. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong mẹ.

3. Nhiễm trùng hậu sản

Nhiễm trùng hậu sản có thể xảy ra tại tầng sinh môn, âm hộ, âm đạo hay tử cung. Biểu hiện tùy vị trí, thường có triệu chứng sốt trên 38°C, tại nơi vết thương sưng đỏ đau, sản dịch hôi, tử cung co hồi kém, đau bụng dưới. Một số yếu tố thuận lợi cho nhiễm trùng như dinh dưỡng kém, thiếu máu, ối vỡ sớm, chuyển dạ kéo dài, vệ sinh chăm sóc hậu sản kém,…

4. Tắc tia sữa – viêm vú

Tắc tia sữa xảy ra khi sữa không được lưu thông tốt, dễ dẫn đến viêm, áp xe vú nếu không điều trị. Dấu hiệu: căng tức ngực, đau, sưng, có thể kèm sốt. Tắc tia sữa thường xảy ra nếu trẻ bú không hiệu quả hoặc mẹ không vắt sữa đúng cách. Cần cho con bú thường xuyên, xoa bóp vú nhẹ nhàng trong khi cho bú, đắp gạc ấm lên vú giữa các bữa bú. Trường hợp nặng có thể tạo áp-xe vú, cần điều trị bằng kháng sinh hoặc phẫu thuật dẫn lưu.

5. Rối loạn tiết niệu

Sau sinh, thành bàng quang và niêm mạc niệu đạo bị xung huyết gây ra tình trạng bí tiểu - sau sinh 12 giờ chưa đi tiểu được hoặc tiểu không tự chủ, nhiễm trùng tiểu do tổn thương vùng đáy chậu và sàn chậu. Tình trạng này cần được theo dõi và tập phục hồi chức năng sàn chậu.

6. Táo bón

Táo bón là tình trạng sau sinh, bà mẹ chưa đại tiện được từ 3 ngày trở lên. Nguyên nhân có thể do thay đổi nội tiết, giảm vận động sau sinh và tâm lý sợ đau, rách tầng sinh môn. Các bà mẹ cần ăn uống đủ chất, đặc biệt thực phẩm nhiều chất xơ để tăng kích thích hoạt động của nhu động ruột và uống nhiều nước để tránh tình trạng táo bón sau sinh.

Các bà mẹ cần tái khám đúng hẹn, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ nhân viên y tế khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.