Nhiễm trùng vết mổ lấy thai - những điều cần biết
Trong những năm gần đây, tỉ lệ mổ lấy thai có xu hướng gia tăng do nhiều nguyên nhân, trong đó có mổ lấy thai chủ động và mổ lấy thai theo nhu cầu. Cũng như sinh thường, mổ lấy thai là một phương pháp sinh an toàn khi có chỉ định phù hợp, tuy nhiên mỗi phương pháp sinh đều có những nguy cơ và biến chứng riêng.
Đối với sinh mổ, các biến chứng có thể gặp bao gồm nhiễm trùng vết mổ, dò vết mổ, lạc nội mạc tử cung, dính sau mổ,… Trong đó, nhiễm trùng vết mổ là một trong những biến chứng thường gặp
Nhiễm trùng vết mổ là gì?
Nhiễm trùng vết mổ là những nhiễm khuẩn tại vị trí phẫu thuật, trong thời gian từ khi mổ cho đến 30 ngày.
Nhiễm trùng vết mổ được chia thành 3 loại với các đặc điểm và biểu hiện khác nhau: Nhiễm trùng vết mổ nông, nhiễm trùng vết mổ sâu, nhiễm trùng vết mổ tại cơ quan/ khoang cơ thể
Nhiễm trùng vết mổ nguy hiểm ra sao?
Nhiễm khuẩn vết mổ là hậu quả không mong muốn thường gặp nhất và là nguyên nhân quan trọng gây tử vong ở người bệnh được phẫu thuật trên toàn thế giới. Đây là nhiễm trùng sau phẫu thuật với mức độ phổ biến đứng hàng thứ hai, sau nhiễm khuẩn tiết niệu trong bệnh viện. Tỷ lệ người bệnh được phẫu thuật mắc nhiễm trùng vết mổ thay đổi từ 2% - 15% tùy theo loại phẫu thuật. Khoảng trên 90% nhiễm trùng thuộc loại nông và sâu.
Nhiễm khuẩn vết mổ để lại hậu quả nặng nề cho người bệnh do kéo dài thời gian nằm viện, tăng tỷ lệ tử vong và tăng chi phí điều trị. Đây là lý do chiếm gần 90% nguyên nhân tử vong ở người bệnh.
Dấu hiệu nhiễm khuẩn vết mổ lấy thai cần lưu ý:
1. Đau bụng nhiều tại vị trí mổ
Đây là dấu hiệu sớm và phổ biến nhất cảnh báo vết mổ đang gặp vấn đề. Trong giai đoạn hồi phục sau khi mổ lấy thai, cảm giác đau âm ỉ là bình thường. Tuy nhiên, nếu cơn đau trở nên dữ dội, kéo dài hoặc tăng khi cử động, đó có thể là biểu hiện của vết mổ bị nhiễm trùng.
Cơn đau có thể kèm theo buồn nôn, khó thở hoặc chảy máu, đặc biệt khi sản phụ vận động mạnh hoặc thay đổi tư thế. Cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra khi có biểu hiện này.
2. Chảy dịch hoặc máu bất thường từ vết mổ
Nếu vết mổ tiết dịch có màu vàng, xanh, nâu hoặc có mùi hôi; hoặc xuất hiện máu đỏ tươi, đây là dấu hiệu nghi ngờ nhiễm trùng. Tình trạng này có thể khiến các mô không khép kín hoàn toàn, dẫn đến rò rỉ dịch hoặc máu ra ngoài.
3. Sốt không rõ nguyên nhân
Sốt trên 38°C kéo dài, đặc biệt kèm theo các triệu chứng như mệt mỏi, ớn lạnh, đau cơ – có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hậu phẫu trong đó có nhiễm trùng vết mổ. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể là viêm phúc mạc hoặc nhiễm trùng huyết, sản phụ nên đi khám ngay để được đánh giá nguyên nhân và điều trị sớm.
4. Vết mổ sưng to, đỏ, đổi màu bất thường
Khi sản phụ thấy khu vực quanh vết mổ sưng to hơn, đỏ rực, hoặc da xung quanh chuyển sang tím, đen thì đó có thể là dấu hiệu hoại tử mô hoặc viêm nhiễm lan rộng. Sự thay đổi màu da quanh vết mổ là biểu hiện cảnh báo tổn thương mô sâu bên trong. Nếu không can thiệp sớm, nguy cơ lan ra toàn bộ thành bụng là rất cao.
5. Cảm giác đau nhức tăng dần quanh bụng
Khi đau nhức nhiều ở vùng bụng dưới, cảm giác đau tăng dần, đặc biệt khi di chuyển hoặc thực hiện những hoạt động nhẹ nhàng thì chúng ta cũng phải lưu ý đến nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ.
6. Mất cảm giác hoặc tê ở vùng mổ
Một số trường hợp có thể gặp tình trạng tê bì tạm thời do tổn thương dây thần kinh sau mổ. Tuy nhiên, nếu mất cảm giác kéo dài, lan rộng hoặc đi kèm với sưng đỏ, đau nhức – đây có thể là biểu hiện của nhiễm trùng hoặc hoại tử lan rộng vùng mổ.
Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn làm tăng nguy cơ tai nạn vùng bụng nếu không được chú ý, ví dụ bị bỏng (khi các mẹ chườm ấm vết mổ).
Các mẹ bầu mang thai nếu không có chỉ định mổ lấy thai tuyệt đối nên ưu tiên theo dõi sinh ngã âm đạo, vì một tương lai sản khoa tốt hơn, tránh các biến chứng của mổ lấy thai. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như: vết mổ đau dữ dội, chảy dịch bất thường, sốt cao không rõ nguyên nhân, khó thở, chóng mặt – sản phụ cần đến bệnh viện ngay lập tức để được theo dõi và can thiệp kịp thời.
